DARMOWA DOSTAWA OD 250 ZŁ • WYSYŁKA W 24 H • 10% RABATU NA PIERWSZE ZAKUPY • TEL. 510 868 877

Szukaj

Pamięć i trening pamięci u osób starszych

Anna, 16 czerwiec 2019
Pamięć i trening pamięci u osób starszych

Pan Hilary, czyli kilka słów o pamięci seniora oraz praktycznych formach terapii

“Gdzie położyłem klucze?” i “Po co właściwie weszłam do łazienki?” - te pozornie błahe zdania, mogą doprowadzić nawet do pozostawienia włączonego palnika na piecu lub zaginięcia osoby starszej. Pewnie większość z Was, która opiekuje się lub jest w stałym kontakcie ze swoim rodzicem czy dziadkiem dostrzega sytuacje, w których przez głowę przemyka myśl: “Skleroza nie boli” albo “Jest coraz gorzej”.

O czym mowa?

Oczywiście o pamięci, która jest umiejętnością pozwalającą na rejestrowanie informacji, przechowywanie jej i wykorzystanie w odpowiednim czasie.

Pamięć bezpośrednia dotyczy spostrzeżenia. Na przykład widzimy przez cały dzień w naszej głowie napis na banerze przy rondzie, który dziś mijaliśmy. Pamięć krótkotrwałą charakteryzuje określony czas przechowywania danych. Z kolei pamięć długotrwała odpowiada za wieloletnie przechowywanie informacji dotyczących na przykład rodziny, czy wspomnień z dzieciństwa.

Na stan funkcji poznawczych, w tym pamięć, wpływa m.in. wiek. Z kolei, zaburzenia pamięci wpływają na samoocenę i codzienne działania seniorów. Dlatego tak ważne jest, by pracować nad tym, aby jak najdłużej zachować ją w dobrej kondycji.

Czy kłopoty z pamięcią zawsze związane są z wiekiem?

Wiek ma ogromne znaczenie dla stanu naszej pamięci. Wraz z upływem lat zaczyna zmniejszać się masa mózgu, a co za tym idzie, ilość połączeń między komórkami nerwowymi.

Kłopoty z pamięcią mogą być jednak konsekwencją wielu czynników, na przykład niewłaściwego stylu życia, chorób somatycznych, nadużywania używek, jak chociażby alkoholu, niedoboru witamin, czy też kłopotów z nastrojem.

Wielość czynników, które wpływają na stan pamięci seniora sprawia, że istotnym elementem jest badanie funkcji pamięciowych, którego głównym celem jest jak najwcześniejsza ocena zaburzenia, próba znalezienia przyczyn deficytów pamięciowych oraz podjęcie odpowiednich działań strategicznych, które będą przeciwdziałać dalszemu pogarszaniu się kondycji “komputera” ludzkiego.

W przypadku łagodnych problemów, częstym zaleceniem są leki oraz ćwiczenia stymulujące pamięć seniora, dzięki którym przepływ krwi w mózgu zwiększa się o prawie 8%.

Najczęstsi odbiorcy ćwiczeń pamięci to osoby:

  • po 60 roku życia,
  • po udarze - ponieważ powoduje on zaburzenia pamięci, amnezję, problemy z przypominaniem;
  • z demencją - choroba ta związana jest z nadmiarem kortyzolu we krwi, czego skutkiem jest uszkodzenie komórek w hipokampie, a to przekłada się na zaburzenia związane z rozpoznawaniem osób, a także nazywanie przedmiotów, czy czynności;
  • chorujące na Alzheimera - to właśnie ci pacjenci nie pamiętają wydarzeń oraz dialogów sprzed kilkunastu minut;
  • ze zdiagnozowaną chorobą Parkinsona - przez chorobę znacznie obniża się poziom intelektualny pacjenta, pogarsza się pamięć, a myślenie jest dużo wolniejsze niż wcześniej.

Trening pamięci seniora - o co w ogóle w nim chodzi?

Mnemotechnika, czyli treningi na łatwiejsze zapamiętywanie i przechowywanie informacji, obejmują różne rodzaje zabaw, a także nowoczesnych technologii.

Pierwszą formą treningu są gry. Radość z gier polega na tym, że mogą w nich brać udział ludzie w każdym wieku i na wszystkich etapach demencji. Jest to świetna okazja do zabawy wspólnie z całą rodziną. W zależności od stadium otępienia seniora należy odpowiednio dopasować zasady gry, aby to zajęcie, poza treningiem, było okazją do radości, a powodem wywołania frustracji lub pogorszenia samopoczucia. Tak więc warto przyjrzeć się układankom, których elementy zostały specjalnie zaprojektowane do użytku przez osoby z demencją.

Przykładowe możliwości aktywizacji osób z demencją:

  • gry planszowe i karciane, które wymagają zliczania punktów, zapamiętywania kolejności, symboli, zasad, kolorów. Polecamy grę Obrazy do Pary, której celem jest grupowanie kart w różne kategorie na zasadzie skojarzeń lub planszówkę Węże i drabiny. Tego typu pomoce dydaktyczne stymulującą funkcje poznawcze;
  • rysowanie mapy myśli, która powoduje kooperację obu półkul mózgowych. Jej celem jest zapamiętywanie, ułatwienie koncentracji i powtarzanie;
  • technika łańcuszkowa, czyli zapamiętywanie informacji w określonej kolejności. Pomocna jest tu wyobraźnia, która wspiera pamięć poprzez stworzenie w głowie jakiegoś obrazu;
  • gry pamięciowe, rebusy, krzyżówki i zagadki w stylu: co zmieniło się w układzie przedmiotów, memory słuchowe oraz wzrokowe;
  • ćwiczenia pamięci słuchowej - nauka krótkich rymowanek, samodzielne układanie prostych, rymowanych wierszy;
  • technika lokalizacji - zapamiętywanie informacji w znanym środowisku, kojarzenie rzeczy z tym, co chcemy zapamiętać.

Inną ciekawą formą treningu pamięci jest śpiewanie. Zorganizowanie grupowej sesji śpiewu jest wspaniałym sposobem, aby pomóc ludziom z demencją uspołecznić się, a także poprawić ich nastrój. Wybór piosenek, popularnych w czasach młodości naszego seniora, może przywołać wspomnienia i zainicjować rozmowę.

Kolejną metodą stosowaną w terapii pamięci jest właśnie przywoływanie wspomnień. Wpływa ono pozytywnie na umysł, rozwija relację między rozmówcami oraz zmniejsza poczucie samotności. Udział w takich zajęciach wiąże się z oddziaływaniem sensorycznym: wąchanie znajomych zapachów, przeglądanie starych fotografii lub słuchanie ulubionej piosenki. Tego typu aktywności pomagają się odprężyć, a dodatkowo prowokują pamięć seniora do pracy. Każdą pogawędkę można również wzmocnić odpowiednią pomocą, na przykład Scentascape. Produkt ten został zaprojektowany w celu stymulowania wspomnień o popołudniach spędzanych w szopie i majsterkowaniu. Połącz niepowtarzalne zapachy oleju silnikowego, trocin i wosku do karoserii z odgłosami wysiłku i stuku narzędzi, aby pobudzić znajome, choć, być może, zapomniane uczucia.

Czynności dnia codziennego także mogą być formą treningu umysłowego. Zadania domowe, takie jak składanie prania lub zmywanie naczyń, mogą oferować tyle samo stymulacji, co te bardziej złożone, i dają osobie z demencją poczucie bycia potrzebnym, spełnienia i dumy z ukończenia zadania.

Kiedy i jak ćwiczyć pamięć seniora?

Pierwszy krok to wybór odpowiedniego momentu. Senior musi być zrelaksowany i czuć się swobodnie. Przywoływanie wspomnień może być bardzo emocjonalnym procesem, dlatego ważne jest, aby wyeliminować hałas oraz inne bodźce rozpraszające. Zachęć swojego rozmówcę, rozpoczynając i wprowadzając pozytywny nastrój. Wybierz temat, który jest odpowiedni dla bliskiej osoby. Na przykład zapachy i dźwięki ogrodu będą dobrym pomysłem na pogaduchy z kimś, kto spędzał w nim wiele czasu.

To powinno zwrócić Twoją uwagę!

Bardzo często myślimy, że zaburzenia pamięci to typowa przypadłość dla zaawansowanego wieku, wręcz jego naturalna konsekwencja. Nic bardziej mylnego! Jakie zachowania zatem powinny zwrócić Twoją uwagę?

  • Senior przestaje czytać książki, oglądać filmy i seriale. Dzieje się tak, ponieważ nie jest on w stanie śledzić kolejnych wątków, zapomina, kto jest kim oraz co zdarzyło się wcześniej.
  • Senior wciąż czegoś szuka, wraca sprawdzić, czy zamknął drzwi lub wyłączył gaz. Może zdarzyć się, że osoba w podeszłym wieku gubi się w drodze po zakupy lub dzwoni do ciebie co chwilę, aby zapytać o najprostsze rzeczy.
  • Senior często traci wątek w trakcie rozmowy i nie wie, co chciał powiedzieć.

Tego typu zachowania od razu nasuwają na myśl chorobę Alzheimera, jednak kłopoty z pamięcią, jak wspomniano wcześniej, nie zawsze świadczą o tej konkretnej jednostce chorobowej. Pewne jest jedno: jeśli zauważysz, któreś z powyższych zachowań, koniecznie skontaktuj seniora z lekarzem.

Źródło:

  • E. Bonk: Edukacja seniorów – zasadność i metodyka treningów pamięci, Społeczeństwo i Edukacja. Międzynarodowe Studia Humanistyczne, nr 2, 2015, (dostęp: 10.03.19r. http://www.humanum.org.pl/images/SiE/SiE_2_2015_www.pdf).
  • Sokół-Stanisławska: Trening pamięci i koncentracji dla seniorów, wyd. Difin, Warszawa 2018.
  • https://www.active-minds.org/news/why-are-reminiscence-activities-important/
  • https://www.active-minds.org/news/how-stimulating-activities-positively-impact-people-with-dementia/
  • https://www.active-minds.org/news/the-importance-of-memories-for-people-with-dementia/

Koszyk

Twój koszyk jest pusty.

Dokonaj swoich pierwszych zakupów

Cena zestawu: %bundleSum%
Anuluj